Słownik księgowości spółek A-Z

A

Absolutorium

Skwitowanie członków zarządu (w sp. k. komplementariusza) z wykonania obowiązków za rok obrotowy.

Spółka i wspólnicy

Akta osobowe e-teczka

Dokumentacja pracownicza prowadzona w częściach, papierowo lub elektronicznie.

Kadry i płace

Amortyzacja

Rozłożenie wydatku na środek trwały w czasie i ujmowanie go w kosztach.

Księgowość i podatki

Amortyzacja jednorazowa

Wyjątek pozwalający ująć wartość środka trwałego w kosztach od razu, w limicie.

Księgowość i podatki

B

Beneficjent rzeczywisty

Osoba fizyczna, która faktycznie kontroluje spółkę, także pośrednio (pośrednie uprawnienia właścicielskie jako wariant w treści).

Spółka i wspólnicy

Biała lista podatników VAT

Wykaz podatników VAT z numerami rachunków; płatność na rachunek spoza listy ma skutki w kosztach i VAT.

VAT i rozliczenia

Bilans

Część sprawozdania finansowego: aktywa i pasywa spółki na dzień bilansowy.

Księgowość i podatki

Biuro rachunkowe

Firma prowadząca księgi i rozliczenia na zlecenie; ma obowiązkowe OC.

Księgowość i podatki

C

Certyfikat KSeF

Dane uwierzytelniające do KSeF w dwóch typach (logowanie i wystawianie offline).

KSeF

CIT

Podatek dochodowy od osób prawnych, w tym spółek z o.o.; stawka 19% lub 9%.

Księgowość i podatki

CIT 9%

Obniżona stawka CIT dla małych podatników i spółek w pierwszym roku, z wyłączeniami.

Księgowość i podatki

CIT-8

Roczne zeznanie podatkowe spółki.

Księgowość i podatki

CRBR

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, do którego spółka zgłasza swoich beneficjentów.

Spółka i wspólnicy

Czynny podatnik VAT VAT-R

Spółka zarejestrowana do VAT zgłoszeniem VAT-R, rozlicza VAT należny i naliczony.

VAT i rozliczenia

D

Data sprzedaży i data wystawienia faktury

Dwie różne daty na fakturze i ich znaczenie dla VAT i KSeF.

KSeF

Dopłaty do spółki

Dodatkowe środki od wspólników przewidziane w umowie spółki, zwrotne na zasadach z KSH.

Spółka i wspólnicy

Dowód księgowy

Dokument, na podstawie którego robi się zapis w księgach (faktura, wyciąg, nota).

Księgowość i podatki

Dywidenda

Część zysku spółki wypłacana wspólnikom na podstawie uchwały.

Księgowość i podatki

E

Estoński CIT ryczałt od dochodów spółek

Estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek) to sposób opodatkowania, w którym spółka nie płaci CIT od bieżącego zysku, tylko dopiero wtedy, gdy wypłaca go wspólnikom albo wydaje na cele niezwiązane z działalnością. Dopóki zysk zostaje w firmie, podatku nie ma. Estoński CIT wybiera się na 4 lata, a spółka musi spełniać warunki z ustawy o CIT.

Księgowość i podatki

F

Faktura do paragonu

Faktura wystawiana do sprzedaży udokumentowanej paragonem, z wymogiem NIP na paragonie.

VAT i rozliczenia

Faktura korygująca

Dokument zmieniający dane z wystawionej faktury; w KSeF też jako ustrukturyzowana.

KSeF

Faktura pro forma

Dokument ofertowy, który nie jest fakturą VAT i nie trafia do KSeF.

KSeF

Faktura ustrukturyzowana

Faktura w formacie XML wystawiana i odbierana przez KSeF.

KSeF

I

Identyfikator zbiorczy płatności w KSeF

Oznaczenie przelewu obejmującego wiele faktur z KSeF.

KSeF

J

JDG

Jednoosobowa działalność gospodarcza; hasło jako porównanie ze spółką.

Spółka i wspólnicy

JPK

Jednolity Plik Kontrolny: elektroniczne dane księgowe i VAT wysyłane do urzędu.

Księgowość i podatki

K

Kapitał zakładowy

Wkłady wspólników wniesione do spółki, w sp. z o.o. minimum 5 000 zł.

Spółka i wspólnicy

Kasa fiskalna

Urządzenie do ewidencji sprzedaży dla osób prywatnych.

VAT i rozliczenia

Komandytariusz

Wspólnik sp. k. odpowiadający do wysokości sumy komandytowej.

Spółka i wspólnicy

Komplementariusz

Wspólnik sp. k. odpowiadający całym majątkiem, zwykle prowadzi sprawy spółki.

Spółka i wspólnicy

Konto firmowe

Rachunek bankowy spółki, wymagany do rozliczeń z kontrahentami i urzędami.

Spółka i wspólnicy

Kontrola podatkowa

Sprawdzenie przez urząd skarbowy rozliczeń spółki.

Księgowość i podatki

Koszty uzyskania przychodu

Wydatki, które obniżają podstawę opodatkowania, jeśli spełniają warunki ustawy.

Księgowość i podatki

KPiR

Podatkowa księga przychodów i rozchodów; spółki z o.o. jej nie prowadzą.

Księgowość i podatki

KRS

Krajowy Rejestr Sądowy, w którym rejestruje się spółki.

Spółka i wspólnicy

KSeF

Krajowy System e-Faktur: państwowa platforma do wystawiania i odbierania faktur.

KSeF

Księgi rachunkowe pełna księgowość

Ewidencja wszystkich operacji spółki według ustawy o rachunkowości.

Księgowość i podatki

Kwalifikowana pieczęć elektroniczna

Elektroniczny odpowiednik pieczęci firmy, jedna z metod dostępu do KSeF.

KSeF

L

Limit amortyzacji samochodów

Górna wartość samochodu, od której amortyzacja jest kosztem podatkowym.

Księgowość i podatki

Lista płac

Zestawienie wynagrodzeń, składek i podatku dla pracowników za okres.

Kadry i płace

M

Mały podatnik

Status zależny od przychodu (limit w euro), daje m.in. 9% CIT i metodę kasową VAT.

Księgowość i podatki

Mechanizm podzielonej płatności split payment

Zapłata VAT na osobny rachunek VAT; obowiązkowa w części transakcji.

VAT i rozliczenia

Metoda kasowa VAT

Rozliczanie VAT po otrzymaniu zapłaty, dla małych podatników.

VAT i rozliczenia

Mikrorachunek podatkowy

Indywidualny rachunek do wpłat PIT, CIT i VAT.

VAT i rozliczenia

N

NIP-8

Zgłoszenie uzupełniające dane spółki do urzędu skarbowego po rejestracji.

Spółka i wspólnicy

Nota obciążeniowa

Dokument do rozliczeń poza VAT (np. kary umowne), nie trafia do KSeF.

KSeF

Numer KSeF

Unikalny numer nadawany fakturze przyjętej przez KSeF.

KSeF

O

OC biura rachunkowego

Obowiązkowe ubezpieczenie biura za szkody z błędów w księgach.

Księgowość i podatki

Odpowiedzialność członka zarządu

Odpowiedzialność za długi spółki, gdy egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna (art. 299 KSH).

Spółka i wspólnicy

Optymalizacja podatkowa

Legalne obniżanie obciążeń przez wybór formy, opodatkowania i sposobu wypłat.

Księgowość i podatki

OSS / IOSS

Procedury rozliczania VAT od sprzedaży wysyłkowej do konsumentów w UE.

VAT i rozliczenia

P

PFRON

Wpłaty i deklaracje dotyczące zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami.

Kadry i płace

PIT-4R i PIT-11

Deklaracja zaliczek pobranych od pracowników i roczna informacja o dochodach pracownika.

Kadry i płace

Plan kont

Spis kont księgowych dopasowany do spółki; od niego zależy, jakie raporty da się wyciągnąć.

Spółka i wspólnicy

Podwójne opodatkowanie

Podatek od zysku na poziomie spółki (CIT) i drugi raz przy wypłacie dywidendy.

Księgowość i podatki

Polityka rachunkowości

Dokument z zasadami prowadzenia ksiąg w danej spółce.

Spółka i wspólnicy

Pożyczka od wspólnika

Finansowanie spółki pieniędzmi wspólnika na podstawie umowy, z PCC i zasadami podatkowymi.

Spółka i wspólnicy

PPK

Pracownicze Plany Kapitałowe: program oszczędzania z wpłatą pracodawcy.

Kadry i płace

Przekształcenie JDG w spółkę

Zamiana działalności w spółkę z zachowaniem praw i obowiązków.

Spółka i wspólnicy

Przychód a dochód

Przychód to wpływy, dochód to przychód minus koszty; od dochodu liczy się CIT.

Księgowość i podatki

R

Rachunek zysków i strat

Część sprawozdania pokazująca przychody, koszty i wynik za okres.

Księgowość i podatki

Rok obrotowy

Okres sprawozdawczy spółki, zwykle rok kalendarzowy, pierwszy może być wydłużony.

Spółka i wspólnicy

S

S24

Rejestracja spółki online przez Portal Rejestrów Sądowych na wzorcu umowy.

Spółka i wspólnicy

Solidarna odpowiedzialność w VAT

Odpowiedzialność nabywcy za VAT dostawcy w określonych sytuacjach.

VAT i rozliczenia

Spółka komandytowa

Spółka osobowa z komplementariuszem i komandytariuszem, od 2021 płatnik CIT.

Spółka i wspólnicy

Spółka z o.o.

Spółka kapitałowa, w której wspólnicy nie odpowiadają osobiście za jej długi.

Spółka i wspólnicy

Sprawozdanie finansowe

Roczny zestaw: bilans, rachunek zysków i strat, informacja dodatkowa; składany do KRS.

Księgowość i podatki

Suma komandytowa

Kwota, do której komandytariusz odpowiada za zobowiązania spółki.

Spółka i wspólnicy

Ś

Środek trwały

Składnik majątku używany dłużej niż rok, rozliczany przez amortyzację.

Księgowość i podatki

T

Tryby KSeF online, offline24, awaryjny

Sposoby wystawiania faktur, gdy system lub internet działa albo nie działa.

KSeF

U

Uchwała o podziale zysku

Decyzja wspólników o przeznaczeniu zysku: dywidenda, kapitał, pokrycie straty.

Księgowość i podatki

Ulga na złe długi

Korekta podatku od nieopłaconych faktur.

Księgowość i podatki

Umowa spółki

Akt założycielski określający wspólników, kapitał i zasady działania.

Spółka i wspólnicy

Umowa zlecenia

Umowa cywilnoprawna; hasło jako porównanie z umową o pracę (ZUS, ryzyko przekwalifikowania).

Kadry i płace

V

VAT

Podatek od towarów i usług doliczany do ceny i rozliczany z urzędem.

VAT i rozliczenia

W

Wkład do spółki

Pieniądze lub aporty wnoszone przez wspólnika na kapitał.

Spółka i wspólnicy

Wspólnik

Udziałowiec spółki; prawa, obowiązki i ZUS zależą od formy spółki.

Spółka i wspólnicy

Wynagrodzenie z tytułu powołania

Wynagrodzenie członka zarządu na podstawie uchwały, bez umowy o pracę.

Kadry i płace

Wynik finansowy

Różnica przychodów i kosztów w księgach, zysk lub strata.

Księgowość i podatki

Wypłata pieniędzy ze spółki

Legalne sposoby: wynagrodzenie, dywidenda, zaliczka na dywidendę, pożyczka.

Spółka i wspólnicy

Z

Zaliczka na CIT

Miesięczna lub kwartalna wpłata podatku w trakcie roku.

Księgowość i podatki

Zaliczka na poczet dywidendy

Wypłata części zysku w trakcie roku, gdy pozwala umowa spółki i sprawozdanie.

Księgowość i podatki

Zamknięcie miesiąca

Księgowanie dokumentów, uzgodnienie sald i raport za miesiąc.

Księgowość i podatki

Zarząd spółki

Organ prowadzący sprawy spółki i reprezentujący ją na zewnątrz.

Spółka i wspólnicy

ZAW-FA

Zawiadomienie o nadaniu lub odebraniu uprawnień do KSeF.

KSeF

Zgłoszenie pracownika do ZUS

Zgłoszenie do ubezpieczeń w terminie od rozpoczęcia pracy.

Kadry i płace

ZUS w spółce

Składki wspólników i zarządu zależnie od formy spółki i podstawy wypłaty.

Spółka i wspólnicy

Zwolnienie z VAT

Brak obowiązku rozliczania VAT do limitu sprzedaży, z wyłączeniami.

VAT i rozliczenia